متن کامل پایان نامه های حقوق در سایت

homatez.com

منتقل می­سازد. کاهش دست­مزدها و افزایش هزینه­ی زندگی، اکثر اعضای خانواده را مجبور می­سازد که در جست­وجوی اشتغال مزدی برآیند و چون زنان کمتر از مردان مزد دریافت می­کنند، احتمال پیدا کردن شغل برای آنان بیشتر است.

علاوه بر این، افزایش تولید برای صادرات، اشتغالات جدیدی را در کارگاه­های دستی و هم­چنین در بخش اداری برای زنان ایجاد می­کند. در عین حال، گسترش صادرات مواد کشاورزی برای مردان منافع بیشتری را نسبت به زنان فراهم می­سازد.

بدین ترتیب، ملاحظه می­شود که فقر یکی از فاکتورهای اثرگذار بر افزایش نابرابری جنسیتی است. کشورهایی که از نظر توسعه اقتصادی و انسانی در سطوح پائین­تری قرار دارند، بیشتر احتمال دارد که توسعه جنسیتی آنان نیز در پائین­ترین حد باشد. از سوی دیگر، کاهش نابرابری جنسیتی در دست­یابی به توسعه انسانی نقشی قابل توجه را ایفا می­کند، به طوریکه:

  • کنترل بیشتر زنان بر درآمد به کاهش مرگ­ومیر کودکان منجر می­شود.
  • در خانوارهایی که مادران باسواد هستند ـ حتی در سطح ابتدایی ـ نسبت به خانوارهایی که مادران بی­سواد دارند، نرخ مرگ­ومیر کودکان زیر 5 سال پائین­تر است.
  • افزایش هر سه سال دوره­ی آموزشی مادران، مرگ­ومیر کودکان را در حد 15 درصد کاهش می­دهد، در حالی ­که چنین افزایشی در سنوات تحصیلی پدران تنها 6 درصد کاهش مرگ­ومیر کودکان را در پی دارد.

اطلاعات برگرفته از 63 کشور نشان می­دهد که دسترسی زنان به تحصیلات، به تنهایی بیشترین نقش را در کاهش سوءتغذیه در سال­های 75- 1970 داشته است و به طور متوسط، 43 درصد این نرخ را کاهش داده است، بنابراین، تفاوت­های جنسیتی در بهداشت و آموزش­وپرورش در بین کشورهای فقیر بسیار عمیق­تر است. [48]

 

 

3-5- تحلیل نابرابری جنسیتی سرمایه انسانی در جهان[49]

همانطور که در مبحث قبل گفته شد نابرابری فرصت‌های آموزشی مسأله­ای است که اکثر کشورهای جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه همواره با آن روبرو بوده­اند و این مسأله علاوه بر این که تأثیر مستقیم در عدم توسعه‌یافتگی کشورها داشته، به طور غیر مستقیم و با تأثیری که بر متغیرهای غیر بازاری (اجتماعی) می­گذارد، بر رشد و توسعه اقتصادی این کشورها نیز تأثیر منفی گذاشته است، به­علاوه شکاف جنسیتی در آموزش را جزء اساسی شکاف جنسیتی در سرمایه انسانی است اما معادل هم نیستند، چرا که سرمایه انسانی فقط با آموزش ایجاد نمی­شود بلکه تجربه، بهداشت، آموزشهای غیر رسمی و …. همه در ایجاد سرمایه انسانی نقش دارند. از این رو در بحث‌های تئوریک در خصوص نابرابری سرمایه انسانی ممکن است بیشتر به نابرابری جنسیتی در آموزش اشاره شود. این تفاوت­ها و نابرابری­ها تأثیر فراوانی بر توزیع درآمدها، رشد اقتصادی، توسعه فرهنگی، توسعه اجتماعی، سیاسی و …. گذاشته است.

«کستل[50] و دُمنچ[51]» فرمولی ارائه کردند که به محاسبه ضریب جینی در خصوص نابرابری جنسیتی سرمایه انسانی می­پردازد. از آنجا که پارامترهای استفاده شده برای تعیین ضریب جینی سرمایه انسانی ترکیبی از چند متغیر است که عمدتاً آموزشی است، لذا این ضریب به نوعی توزیع آموزشی را نشان می­دهد.

آمار توصیفی حاصل از محاسبات نابرابری سرمایه انسانی در جدول (3-3) آمده است. برای مقایسه علاوه بر مناطق مورد بررسی ضریب جینی سرمایه انسانی را به تفکیک زن و مرد آورده شده­است. لازم به ذکر است ضریب جینی عددی است بین صفر و یک که هر چه به یک نزدیکتر باشد نشان از نابرابری بیشتر است.

در جدول (3-3) نتایج از قرار زیر است:

GINI M 15: متوسط ضریب جینی سرمایه انسانی برای مردان بالای 15 سال

GINI F 15: متوسط ضریب جینی سرمایه انسانی برای زنان بالای 15 سال

نتایج حاصل از محاسبات به شرح ذیل است:

نابرابری سرمایه انسانی چه در زنان و چه در مردان در مناطق جهان به جز کشورهای پیشرفته از سال 1960 تا 2005 روندی نزولی داشته‌است.

بیشترین نابرابری سرمایه انسانی در سال 1960 مربوط به زنان بالای 25 سال در صحرای آفریقا و کمترین آن مربوط به کشورهای پیشرفته است.

منطقه شرق آسیا که تا قبل از سال 1985 دارای نابرابری سرمایه انسانی بیشتر از آمریکای لاتین بوده است از آن سال به بعد دارای وضعیت بهتری شده و از میزان نابرابری سرمایه انسانی در زنان و مردان این ناحیه کاسته شده و دارای وضعیت بهتری نسبت به آمریکای لاتین شده است.

در همه مناطق جهان نابرابری سرمایه انسانی در مردان کمتر از زنان بوده است.

ایران در ابتدا شاهد نابرابری بسیار زیاد در سرمایه انسانی زنان و مردان بوده است (بالاتر از همه مناطق)، اما در سال 2005 از مناطق جنوب آسیا و صحرای آفریقا پیشی گرفته است.

روند نابرابری سرمایه انسانی زنان بالای 25 سال در ایران همانند منطقه خاورمیانه بوده اما با ارقامی بالاتر یعنی در همه سال‌ها این نابرابری در ایران بیشتر از متوسط خاورمیانه بوده است.

نابرابری سرمایه انسانی در زنان و مردان کشورهای پیشرفته طی سال‌های 1960 تا 2005 کاهش محسوسی نداشته است.

جدول 3-3- آمار توصیفی ضریب جینی سرمایه انسانی مختلف جهان طی دوره  2005- 1960
مناطق متغیر میانگین حداقل حداکثر
خاورمیانه و شمال آفریقا (11 کشور) GINI M 15 5/0 33/0 71/0
GINI F 15 61/0 40/0 81/0
زیر خط صحرای آفریقا (22 کشور) GINI M 15 54/0 43/0 67/0
GINI F 15 64/0 53/0 78/0
آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب (23 کشور) GINI M 15 34/0 29/0 40/0
GINI F 15 38/0 32/0 45/0
شرق آسیا (9 کشور) GINI M 15 34/0 27/0 44/0
GINI F 15 47/0 35/0 63/0
جنوب آسیا (7 کشور) GINI M 15 54/0 40/0 66/0
GINI F 15 65/0 55/0 75/0
کشورهای پیشرفته (22 کشور) GINI M 15 18/0 17/0 20/0
GINI F 15 19/0 18/0 21/0
ایران GINI M 15 60/0 41/0 86/0
GINI F 15 72/0 51/0 95/0

 

به نظر می‌رسد دلیل کاهش شدید نابرابری‌ها در کشور می‌تواند ناشی از سرمایه‌گذاری‌های مختلف به ویژه در زمینه آموزش و پرورش و رفع بی‌سوادی در کشور برای زنان بالای 15 سال باشد. از ابتدای دهه 80 با افزایش سرمایه‌گذاری‌های آموزشی در دانشگاه‌ها فاصله نابرابری سرمایه‌ انسانی بین این دو گروه سنی تقریباً یکسان باقی‌مانده است. از طرفی سرازیر شدن جمعیت زیادی از زنان به دانشگاه‌ها در سال‌های اخیر نیز از نابرابری سرمایه انسانی در آنان کاسته است.

دلیل این امر که ضریب جینی سرمایه انسانی در کشورهای پیشرفته طی 45 سال مورد مطالعه کم نشده است، نبود ظرفیت‌های خالی برای سرمایه­گذاری در بخش‌هایی است که سرمایه انسانی را می‌سازد. به عنوان مثال کاستن از نرخ بی­سوادی در ابتدا بسیار آسان‌تر از زمانی است که بی­سوادی تقریباً ریشه­کن شده و می‌خواهیم باز هم این نرخ را کاهش دهیم. در این حالت باید سرمایه گذاری‌های بسیار زیادی صورت گیرد تا بتوان اولاً مناطق بسیار دور افتاده را تحت پوشش سواد آموزی قرار داد و از طرفی افراد بسیار مسن که فرآیند یادگیری در آنها بسیار سخت است نیز باسواد

تکه های دیگری از این مطلب را طبق شماره بندی صفحات می توانید بخوانید 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های حقوقی به سایت

homatez.com

مراجعه کنید