متن کامل پایان نامه های حقوق در سایت

homatez.com

متن کامل در سایت baharfile.com

 

رکن روانی مرتکب در عمل نوعا کشنده

برای تحقق قتل عمدی، صرف انجام عمل نوعا کشنده کافی نبوده و مرتکب باید از عنصر روانی لازم نیز برخوردار باشد، زیرا مطابق منابع فقهی مورد اقتباس قانونگذار، در حالت انجام عمل نوعا کشنده، این ارتکاب، نوعی قصد جنایت داشتن است. به همین جهت فقها، قصد انجام عمل نوعا کشنده با علم به نوعا کشنده بودن فعل را، جدا از قصد تبعی قتل ندانسته اند. لازم به ذکر است که در اینجا نباید افراط کرده و در بند ب و ج ماده 290 نیز قاتل را قاصد بدانیم، زیرا در صورت قصد قتل داشتن مرتکب، عمل وی مشمول بند الف بوده و قتل بر آن اساس عمدی است، در حالی که در بند ب و ج، آنچه برای تحقق قتل عمدی لازم است، صرفا آگاهی بر نوعا کشنده بودن عمل است و نه قصد قتل داشتن. البته در اینجا باید به نکته کاملا ظریفی اشاره داشت که در کلام فقها آمده است و آن اینکه برای تحقق قتل عمدی براساس بند ب و ج، آگاهی بر کشنده بودن همیشگی و یقینی عمل لزومی ندارد، بلکه آنچه برای تحقق این دو بند لازم است، آگاهی از غالبا کشنده بودن آن است. به عبارت دیگر لازم نیست، مرتکب بداند که عمل او قطعا مرگ را به دنبال دارد؛ زیرا در این صورت مشمول بند الف خواهد بود، بلکه تنها دانستن و التفات به این امر که عمل او به صورت غالبی و عادتا منجر به مرگ می شود، برای تحقق قتل عمدی کافی است. دقت در بند ب ماده 290 ق.م.ا و منابع فقهی مورد اقتباس مقنن در وضع این بند، نشان می دهد که برای تحقق آن، صرف عمل نوعا کشنده کفایت نمی کند، بلکه طبق این بند، این عمل باید عمدا صورت گیرد و با توجه به این که علم از لوازم عمد است و حقوقدانان عمد را شامل علم و اراده دانسته اند، لذا این مطلب که در صورت قتاله بودن آلت ارتکابی، علم و دانستن مرتکب به هیچ وجه مطرح نبوده و عمل قطعا قتل عمدی است، مخالف متون فقهی و بند ب و ج ماده 290 است. زیرا همانطور که اشاره شد برخی فقها به صراحت علم مرتکب به خاصیت فعل خود را برای تحقق قتل عمدی بر اساس عمل نوعا کشنده لازم دانسته اند(سپهوند: پیشین، 54).

نکته آخر در این قسمت، بررسی تفاوت عبارات به کار رفته در بند های ب و ج است. در حالی که در بند ج، به آگاه بودن قربانی اشاره شده است، این مطلب در بند ب مسکوت مانده است؛ علت این اختلاف همانطور که به درستی بیان شده است بدین علت است که موارد مذکور در بند ج مانند بیماری، عموما از انظار مخفی بوده و در نتیجه با توجه به لزوم علم مرتکب به نوعا کشنده بودن عمل خود و مخفی بودن وضعیت خاص قربانی، در انتهای بند از لزوم آگاهی قاتل سخن گفته شده است، بدون آنکه از کلمه عمدا مانند بند ب در ابتدای این بند نیز استفاده شود. به نظر ما هیچ فرقی بین عبارت آگاه و متوجه باشد در بند ج و قصد ایراد جنایت در بند ب نمی باشد و تنها به دلیل خاصیت پنهانی داشتن برخی موارد بند ج، مانند بیماری پنهان متهم یا ناتوانی او مانند بلد نبودن شنا، لزوم آگاهی داشتن مرتکب در آخر بند ج، صراحتا ذکر شده است که بحثی کاملا اثباتی است بدین صورت که اگر قتل در حالتی صورت گیرد که ناتوانی قربانی پنهان باشد، بار اثبات علم قاتل بر عهده شاکی است، در حالی که در حالات دیگر مانند برخی حالات مذکور در بندج (مانند کودکی و پیری) و تمامی موارد بند ب، بار اثبات خلاف یعنی نداشتن علم به نوعا کشنده بودن، بر عهده مرتکب است، زیرا در بند ب، به علت کشنده بودن نوعی عمل نسبت به تمامی افراد جامعه و نیز در حالات آشکار ناتوانی مذکور در بند ج، مانند کودکی یا پیری یا بیماری آشکار قربانی، بعلت کشنده بودن نوعی نسبت به آنها، قاتل، عالم فرض می شود، مگر آنکه خلاف آنرا ثابت نماید. لذا وجود قید به آن آگاه باشد در بند ج، به معنای عدم لزوم آگاهی در بند ب نبوده است و همین عبارت به نوعی دیگر با قید کلمه عمدا در بند ب تکرار شده است و حتی نمی توان گفت در بند ج اثبات آگاهی بر عهده شاکی و در بند ب اثبات خلاف آن بر عهده مرتکب است، زیرا برخی موارد بند ج مانند کودکی و پیری نیز هویدا و آشکار بوده و از لحاظ اثباتی مانند بند ب، اثبات عدم علم در آنها بر عهده مرتکب خواهد بود. البته می توان ادعا کرد که امکان دارد در مواردی متهم مثلا از پیری مجنی علیه نیز بی خبر باشد، مانند زمانی که از پشت سر و بدون دیدن پیری مجنی علیه به او ضربه ای وارد کند و یا مجنی علیه به علت گریم و مانند آنها پیری خود را پوشانده باشد، در این موارد و مواردی شبیه آن که حتی می شود در مورد کودک نیز مانند آن را تصور کرد، در صورت وارد آمدن ضربه ای که نسبت به مجنی علیه نوعا کشنده باشد، با توجه به پنهانی بودن آن ها، بار اثبات علم مرتکب به عهده شاکی بوده و در صورت عدم اثبات، قتل واقع شده شبه عمدی خواهد بود. لازم به ذکر است عبارت مذکور در قسمت آخر بند ج که «مشروط بر آنكه مرتکب به وضعيت نامتعارف مجنيٌ‌عليه يا وضعيت خاص مکاني يا زماني آگاه و متوجه باشد»، لذا لازم است مرتکب به کشنده بودن غالبی فعل خود نسبت به مجنی علیه آگاه باشد که البته این امر در حالات پنهان مذکور در بند ج مستلزم علم او به بیماری و ناتوانی مجنی علیه نیز می باشد(پورفرانی: 1388، 18).

3-3- نوع و نحوه ارتکاب فعل در قتل عمدی

فعل ارتکابی را به اعتبار قابل مشاهده بودن یا نبودن و به عبارت دیگر عینی و غیر عینی بودن، به دو دسته مادی و معنوی تقسیم کرده و هریک را جداگانه بررسی می نماییم:

 

 

متن کامل در سایت baharfile.com

تکه های دیگری از این مطلب را طبق شماره بندی صفحات می توانید بخوانید 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های حقوقی به سایت

homatez.com

مراجعه کنید

دسته بندی : دسته‌بندی نشده

دیدگاهتان را بنویسید